Introductie
Je zorgt al maanden of jaren voor iemand. Elke dag opnieuw. En hoewel je het met liefde doet, voel je dat je aan je grenzen zit. Je hebt even pauze nodig. Tijd om op adem te komen.
Dat is precies waarvoor respijtzorg bestaat.
Maar hoe vraag je respijtzorg aan? Welke vormen zijn er? En wat kost het?
In dit artikel leggen we het stap voor stap uit.
Wat is Respijtzorg?
Respijtzorg is zorg die tijdelijk de taken van de mantelzorger overneemt. Het woord “respit” komt van het Franse woord voor “adempauze” – en dat is precies wat het is.
Respijtzorg is er niet omdat je faalt. Het is er zodat je kunt blijven zorgen.
Waarom is respijtzorg belangrijk?
- Je kunt even opladen
- Je voorkomt burn-out
- Je hebt tijd voor jezelf, je werk, of je gezin
- De zorgvrager ervaart andere contacten
- Je kunt met een frisse blik terugkomen
Vormen van Respijtzorg in Vlaanderen
Er zijn verschillende manieren om respijtzorg te krijgen. Welke past bij jou, hangt af van de situatie.
1. Dagopvang (dagverzorgingscentrum)
De persoon voor wie je zorgt gaat overdag naar een centrum.
Voor wie: Ouderen met dementie, mensen met een beperking, mensen na ziekte
Hoe vaak: 1 tot 5 dagen per week
Kosten: Minimaal €4,27 per uur (2025). Een volledige dag kost meestal €20-40, afhankelijk van de voorziening en eventuele extra’s zoals maaltijden.
Bron: Departement Zorg Vlaanderen
Voordelen:
– Sociale contacten voor de zorgvrager
– Activiteiten en begeleiding
– Vaste regelmaat
2. Kortverblijf (tijdelijke opname)
De persoon verblijft tijdelijk (enkele dagen tot weken) in een voorziening.
Voor wie: Alle zorgsituaties (revalidatie, vakantie mantelzorger, nood)
Hoe lang: Meestal 1 dag tot 3 maanden
Kosten: €30-70 per dag (afhankelijk van type voorziening)
Voordelen:
– Je kunt echt even weg
– 24-uurs opvang
– Professionele zorg
3. Thuisoppas (oppashulp aan huis)
Iemand komt bij jullie thuis terwijl jij even weg bent.
Voor wie: Alle situaties, vooral als de zorgvrager niet graag van huis gaat
Hoe lang: Enkele uren tot een hele dag
Kosten: €5-15 per uur (via vrijwilligersorganisatie) of €20-40 (professioneel)
Voordelen:
– De zorgvrager blijft in vertrouwde omgeving
– Flexibel in te plannen
– Laagdrempelig
4. Nachtopvang
Iemand slaapt bij de zorgvrager, zodat jij een nacht kunt doorslapen.
Voor wie: Situaties met nachtelijke onrust of toezicht
Kosten: €50-100 per nacht
Voordelen:
– Je kunt echt slapen
– Belangrijk bij langdurige zorg
5. Vakantieopvang
Speciale opvang tijdens vakanties, zodat jij ook vakantie kunt nemen.
Voor wie: Alle zorgsituaties
Kosten: Varieert per organisatie
Voordelen:
– Activiteiten en uitstapjes voor de zorgvrager
– Jij kunt zorgeloos weg
Hoe Vraag Je Respijtzorg Aan?
Stap 1: Bepaal wat je nodig hebt
Stel jezelf deze vragen:
– Heb ik elke week een vaste pauze nodig? → Dagopvang
– Wil ik een weekend of week vrij? → Kortverblijf
– Heb ik af en toe een paar uur nodig? → Thuisoppas
Stap 2: Neem contact op met de juiste organisatie
Voor dagopvang en kortverblijf:
– Lokaal Dienstencentrum in je gemeente
– Woonzorgcentrum (ook voor kortverblijf)
– VAPH-erkende voorziening (bij beperking)
– Je ziekenfonds (zij kennen de opties)
Voor thuisoppas:
– Familiehulp
– Landelijke Thuiszorg
– Solidariteit voor het Gezin
– Lokale vrijwilligersorganisaties
Voor meer informatie:
– Bel het Sociaal Huis van je gemeente
– Contacteer je ziekenfonds (CM, Mutualiteit, etc.)
Stap 3: Vraag naar de wachtlijsten
Helaas is er vaak een wachttijd voor respijtzorg. Vraag meteen:
– Hoe lang is de wachttijd?
– Kan ik alvast op de wachtlijst?
– Zijn er alternatieven in de tussentijd?
Tip: Schrijf je in bij meerdere organisaties tegelijk.
Stap 4: Regel de financiering
Respijtzorg kan betaald worden via:
| Bron | Wat dekt het? |
|---|---|
| PVB budget | Alle vormen van respijtzorg |
| Ziekenfonds | Vaak tussenkomst in dagopvang/kortverblijf |
| Zorgbudget | Extra budget voor ouderen (via VAPH) |
| OCMW | Bij laag inkomen |
| Mantelzorgpremie | Kleine bijdrage van gemeente |
Stap 5: Probeer het uit
Respijtzorg is wennen – voor jou én voor de zorgvrager. Begin klein:
– Eerst een halve dag dagopvang
– Dan een hele dag
– Bouw langzaam op
Wat Kost Respijtzorg? Overzicht
| Vorm | Indicatieve kostprijs | Mogelijke tussenkomst |
|---|---|---|
| Dagopvang | €15-25/dag | Ziekenfonds, PVB |
| Kortverblijf | €40-70/dag | Ziekenfonds, PVB |
| Thuisoppas (vrijwilliger) | €5-10/uur | Soms gratis |
| Thuisoppas (professioneel) | €20-40/uur | PVB |
| Nachtopvang | €50-100/nacht | PVB |
Let op: Prijzen variëren per organisatie en regio. Vraag altijd een offerte.
Respijtzorg met PVB Budget
Heb je een Persoonsvolgend Budget? Dan kun je respijtzorg betalen vanuit je budget.
Wat mag je betalen met PVB?
- Thuisoppas door een professionele dienst
- Dagopvang in een erkende voorziening
- Kortverblijf
- Nachtopvang
- Persoonlijke assistent die tijdelijk extra komt
Hoe werkt het?
- Zoek een VAPH-erkende zorgaanbieder
- Vraag een offerte
- Bespreek met je bijstandsorganisatie
- Dien de factuur in ter verantwoording
Veelgestelde Vragen
Ik voel me schuldig om respijtzorg te vragen. Is dat normaal?
Ja, heel normaal. Veel mantelzorgers voelen schuldgevoel. Maar bedenk: als jij uitvalt, is er niemand meer. Respijtzorg nemen is geen zwakte, het is slim.
Mijn vader/moeder wil niet naar dagopvang. Wat nu?
Dit komt vaak voor. Tips:
– Begin heel klein (eerst een uurtje kennismaken)
– Benadruk de activiteiten en gezelligheid
– Vraag of iemand van de opvang thuis komt kennismaken
– Probeer het een paar keer – wennen kost tijd
Hoe lang van tevoren moet ik respijtzorg regelen?
Dat hangt af van de vorm:
– Thuisoppas: vaak binnen een week te regelen
– Dagopvang: soms wachtlijst van weken tot maanden
– Kortverblijf: boek bij voorkeur 1-2 maanden vooruit
Tip: Regel het al voordat je het dringend nodig hebt.
Kan ik respijtzorg krijgen in een noodsituatie?
Ja, er bestaat crisisopvang. Neem contact op met:
– Je ziekenfonds
– Het Sociaal Huis van je gemeente
– De huisarts (voor medische opname)
Bestaat er gratis respijtzorg?
Soms wel:
– Vrijwilligersorganisaties bieden vaak gratis of goedkope oppas
– Sommige gemeenten hebben gratis uren via mantelzorgpremie
– Bepaalde ziekenfondsen bieden gratis uren per jaar
Waar Vind Je Respijtzorg? Handige Links
Landelijke organisaties
| Organisatie | Website | Type hulp |
|---|---|---|
| Familiehulp | familiehulp.be | Thuisoppas, dagopvang |
| Landelijke Thuiszorg | landelijkethuiszorg.be | Thuisoppas |
| Solidariteit voor het Gezin | svhg.be | Thuisoppas, oppas |
| CM | cm.be | Info + voorzieningen |
In je gemeente
- Sociaal Huis – Overzicht van lokale opties
- Lokaal Dienstencentrum – Dagactiviteiten en info
- OCMW – Financiële ondersteuning
Via VAPH
Bij een beperking kun je terecht bij VAPH-erkende voorzieningen. Zoek via: vaph.be/voorzieningen
Conclusie
Respijtzorg is geen luxe, maar een noodzaak voor mantelzorgers. Even opladen zorgt ervoor dat je de zorg langer vol kunt houden.
Samenvatting:
- Bepaal wat je nodig hebt – Dagopvang, kortverblijf, of thuisoppas?
- Neem contact op – Gemeente, ziekenfonds, of VAPH-voorziening
- Vraag naar kosten en tussenkomst – PVB, ziekenfonds, of OCMW
- Schrijf je tijdig in – Er zijn vaak wachtlijsten
- Begin klein – Laat de zorgvrager wennen
Je hoeft dit niet alleen te doen. En je mag best even pauze nemen.
Hulp Nodig bij het Regelen van Respijtzorg?
Bij VZenW helpen we mantelzorgers om de juiste zorg te vinden en te regelen. We kunnen:
- Geschikte respijtzorgopties voor jou zoeken
- De aanvraag regelen
- De financiering uitzoeken (PVB, ziekenfonds)
- De administratie overnemen
Zodat jij echt even rust krijgt.
Boek een gratis kennismakingsgesprek
Bronnen
- VAPH – Respijtzorg en kortverblijf informatie
- Departement Zorg Vlaanderen – Centrum voor dagopvang, uurprijzen 2025
- Vlaams Expertisepunt Mantelzorg – Gids voor mantelzorgers
- Zorgsam – Respijtzorgcentra in Vlaanderen (Limmerik, Villa Rozerood, Villa Indigo)
Dit artikel is geschreven door VZenW. Wij zijn gespecialiseerd in zorgcoordinatie voor mensen met een groot PVB budget in Vlaanderen.